Capella Groningen: Miserere

Wanneer:
11 november, 2018 @ 16:00
Provincie:
Categoriën:
Beschrijving:

Gallus en Praagse tijdgenoten

Sloveense wortels, gerijpt volgens Vlaamse traditie en naar Frans recept op smaak gebracht met verse Italiaanse kruiden. Het klinkt als een culinair experiment, maar het betreft de muziek van Jacobus Gallus (ook: Jacob(us) Handl/Händl), een van de grote componisten van de late renaissance. Toch is zijn werk veel minder bekend dan dat van tijdgenoten als Lassus, de Monte en Gabrieli. Beschrijvingen van de muziek in zijn tijd richten zich vaak op de grote centra van muzikale ontwikkeling, met name in de lage landen en Italië. Wellicht dat daarom de Sloveense Gallus, die nooit een aanstelling aan een belangrijk hof heeft gehad, minder aandacht heeft gekregen dan hij op basis van de kwaliteit van zijn muziek zou verdienen. Capella Groningen brengt dan ook graag een programma waarin Jacobus Gallus centraal staat.

Gekozen is voor de Missa super Sancta Maria, een van Gallus’ parodiemissen. Een parodiemis is gebaseerd op bestaande muziek, waarvan materiaal terugkomt in alle delen van de mis. De Missa Super Sancta Maria van Gallus is gebaseerd op het motet Sancta Maria, virgo virginum van Philippe Verdelot, dat ook wordt uitgevoerd.
Gallus publiceerde zijn missen bij muziekdrukker Nigrini in Praag in de tijd dat hij cantor was aan de St. Jan na Brzehu aldaar. Gallus’ tijd in Praag viel samen met de periode dat keizer Rudolph II het Habsburgse hof van Wenen naar Praag verhuisde. Daarmee werd Praag plotseling een muzikaal centrum van wereldformaat, met componisten en musici uit heel Europa, waaronder Rudolphs illustere kapelmeester Phillippe de Monte.
Op ons programma staat, naast de mis van Gallus, werk van componisten die in dienst waren van het hof in Praag. Het meest omvangrijke werk is de Litania Deiparae virginis Mariae van Jacobus Regnart, die sinds zijn 12e in dienst was aan het Habsburgse hof. Inhoudelijk sluit deze litanie aan bij het motet van Verdelot. Van beide is de strekking: Heilige Maria, help ons, bid voor ons. De thematiek van smeekbedes komt terug in de overige stukken op het programma, dat daarom de titel Miserere heeft gekregen. Qua tijd bestrijkt het programma de laatste decennia van de 16e eeuw, de laatste hoogtijdagen van de renaissance polyfonie en tegelijk het moment dat vanuit Venetië een nieuwe mode opkwam met een meer homofone schrijfwijze. Dat deze nieuwe mode ook in Praag bekend was, is in ons programma te horen aan de Litanie van Regnart. De overige werken zijn in de traditionele polyfone stijl geschreven, maar met voor hun tijd verrassend expressieve harmonieën en gebruik van chromatiek. Omdat één van de uitvoeringen plaatsvindt op 11 november is er ook een gebed tot Martinus opgenomen, als ludieke tegenhanger van de vele Sint Maartensliederen die dezelfde avond gezongen zullen worden.
Aan de concerten in Groningen en Middelstum wordt meegewerkt door een luitist.

Benieuwd geworden naar een kijkje in de muzikale keuken van Praag aan het einde van de 16e eeuw? Capella Groningen biedt u in dit concert een smaakvolle combinatie van relatief onbekende, maar prachtige muziek.

Het concert op 11 november wordt uitgevoerd in de Magnuskerk van Bellingwolde onder auspiciën van de Concertcommissie Magnuskerk Bellingwolde, aanvang 16 uur. Hiervoor kunnen geen kaarten gereserveerd worden. www.pkn-bellingwolde.nl/concerten

Nog geen reacties.

Geef een reactie

Developed by Newfish Themes